Wat is 4D?

In een BIM-omgeving wordt regelmatig gesproken over een 4D-model. In principe is dit een algemeen aanvaarde benaming om aan te geven dat naast de traditionele geometrische aspecten er ook nog andere parameters worden meegenomen in het model. We spreken dan niet meer over ‘dimensies’, maar wel over ‘domeinen’.

In de meeste gevallen heeft men het over 4D als ook met de planning rekening wordt gehouden, met andere woorden: het aspect ‘tijd’ als vierde dimensie. Dat gaat nog een stap verder dan een driedimensionaal BIM-model waaraan al een heleboel informatie gekoppeld is. In principe wordt er bij elk project een planning opgesteld. Het is echter pas vanaf dat deze planning ook gekoppeld wordt aan een model dat men ook effectief over 4D-modellering of 4D-visualisatie spreekt.


Fasering uitwerken in BIM-modellen

Bepaalde architecten in België passen op dit moment 4D toe door virtuele BIM-modellen op te maken waar ook fasering in uitgewerkt wordt. Dat kan dan gaan over een bestaande toestand met af te breken delen in combinatie met de nieuwbouw-aanvulling in hetzelfde virtuele model. Ook sommige aannemers zijn enkele pilootprojecten aan het uitvoeren waarbij ze hun planning zo veel mogelijk uit het BIM-model willen halen. Dat kan door bijvoorbeeld extra informatie of attributen aan de objecten toe te kennen. Er kan reeds van in een vroege ontwerpfase een ruwe planning gemaakt worden, gekoppeld aan grotere volumes/elementen. Dit wordt dan bijvoorbeeld gebruikt tijdens het ontwerp om de bouwheer meer inzicht te geven in het project, lang voordat men aan uitvoering toe is.

Een ander voorbeeld is de onderhandeling met een stedenbouwkundige dienst, om de verkeersimpact van een grote werf inzichtelijk te maken, of om de grotere faseringen te illustreren - bijvoorbeeld ook bij informatieve campagnes naar de bevolking bij grote publieke projecten. Bij de uitvoering wordt de planning echter veel gedetailleerder en dus komt de gedetailleerde info er meestal pas bij als het model een LOD300 bereikt. Op die manier worden de elementen ook in de juiste volgorde verder gedetailleerd door de aannemer en van een LOD300 naar een LOD400 gebracht. Het is dan aan de aannemer om een goede communicatie in stand te houden met de ontwerpers en de onderaannemers om de planning volledig up-to-date te houden.


Kosten koppelen aan planning

Een van de grote voordelen voor veel partijen is dat de kosten die zij maken gemakkelijk te koppelen zijn aan de planning. Neem het voor de hand liggende voorbeeld van de aannemer. Hij kan veel accurater een kostenraming maken aan het begin van de uitvoering. Daardoor kan op voorhand al een financiële analyse gemaakt worden die nuttig is voor alle partijen, inclusief de bouwheer. Hetzelfde principe kan ook toegepast worden op de leveringen. Een aannemer kan bijvoorbeeld inschatten hoeveel ton de centrale van de betonleverancier per tijdseenheid kan afleveren en dat meenemen in het model om een optimale leveringstermijn te voorzien. Als dit met de leveringen van alle producenten en onderaannemers die bij de uitvoering betrokken zijn gedaan wordt, kan er een optimalisatie plaatsvinden op gebied van logistiek en stockage. 


Grote meerwaarde

Een 4D-model is met andere woorden voordelig in alle fasen van het bouwproject, maar levert vooral een grote meerwaarde tijdens de uitvoeringsfase van een project. Voor ontwerpers - architecten en ingenieurs – is er geen bijzonder groot verschil tussen werken met een 3D- of 4D-model. Het vergt wat meer tijd en moeite om op de juiste manier een soort fasering in het model te krijgen, maar dit geeft natuurlijk ook extra mogelijkheden naar communicatie toe. Het belangrijkste is dat het hele proces gestroomlijnder verloopt en minder risico’s impliceert met mogelijke vertragingen of onnodige kosten.

  Terug naar FAQ

Partners